KKT-dieet: dieet arm aan kleurstoffen konserveermiddelen salicylaten tyramine en histamine

Niet allergische voedselovergevoeligheid

Voedselovergevoeligheid kan worden ingedeeld in (echte) allergische voedselovergevoeligheid ("voedselallergie") en niet-allergische voedselovergevoeligheid ("voedselintolerantie" of "pseudo-allergie").

De klachten bij allergische en niet-allergische voedselovergevoeligheid vertonen veel overeenkomsten. Vaak gaat het om jeuk, urticaria (netelkoorts), verergering van asthma of eczeem, zwelling van aangezicht, lippen of slijmvliezen, neusklachten (neusloop, niezen, neusverstopping), buikkrampen,...

Over het algemeen verlopen de klachten bij niet-allergische voedselovergevoeligheid milder en ernstige reacties komen zelden voor.

Bij pseudo-allergie of niet- allergische voedselovergevoeligheid is het afweersysteem van ons lichaam niet rechtstreeks betrokken en worden dus geen antistoffen geproduceerd.

De reacties tegen bepaalde voedingsstoffen ontstaan evenwel op een andere (niet-immunologische) manier:

  • doordat de voeding zelf histamine of andere - amines bevat (vb. wijn, kaas, bepaalde vis,...)     (opm: histamine is de stof die in ons lichaam de meeste 'allergische symptomen' zoals netelkoorts, jeuk, zwelling, roodheid,... doet ontstaan);
  • doordat de voeding 'histamine-vrijzetters' bevat (vb: aardbeiden, wit van ei, schaaldieren,...)
  • door een overgevoeligheid voor 'salicylaten' (vb. 'steenvruchten' zoals abrikozen, perziken en pruimen)
  • door een overgevoeligheid voor kleurstoffen en bewaarmiddelen (zie ook dieet hieronder)
  • door reactie op alcohol (ethanol zelf, maar ook bv. de kleurstoffen in wijn)

De grens waarbij klachten van "pseudo-allergie" ontstaan (drempelwaarde) is voor iedereen anders. De klachten kunnen (tijdelijk) toenemen na bijvoorbeeld het doormaken van een infectie, tijdens stress-periodes. Ook lichamelijke inspanning en het gebruik van alcohol kan van invloed zijn op de hoogte van de drempelwaarde. Bovendien varieert de hoeveelheid triggers in dezelfde voedingsmiddelen (bijvoorbeeld het histaminegehalte in bepaalde vleessoorten kan varieren); De combinatie van verschillende voedingsmiddelen kan ook van invloed zijn (bijvoorbeeld kan het zijn dat één glas wijn goed verdragen wordt, maar dat de klachten toch ontstaan wanneer men er kaas bij eet).

Bij personen waarbij een 'pseudo-allergie' wordt vermoed, dient ook te worden opgelet met een hele reeks medicaties (zie folder 'te mijden medicatie bij vermoeden van 'pseudo-allergie'). Ook deze bevatten namelijk vaak kleurstoffen (vb in capsules), bewaarmiddelen (vb in siropen), salicylaten en andere stoffen waarvan bekend is dat ze als 'trigger' voor pseudo-allergie kunnen fungeren.

Niet-allergische voedselovergevoeligheid is moeilijk vast te stellen omdat er geen antistoffen in het spel zijn. Er kan dus geen bloedonderzoek gebeuren als 'bewijs'. Ook huidtesten leveren vaak weinig tot niets op. Om uit te zoeken op welk(e) voedingsmiddel(en) u precies reageert is het enige zinvolle onderzoek dat u als patiënt zelf kan uitvoeren een 'eliminatiedieet'.

KKT-dieet  = pseudoallergeenvrij dieet

  • Lijst met verboden E-codes  (niet alle E-codes zijn verboden!)
  • Sommige voedingsmiddelen zonder kleurstoffen of bewaarmiddelen staan eveneens op de verboden lijst

Verboden E-codes

Kleurstoffen

  • E102   Tartrazine
  • E104   Chinolinegeel
  • E110   Oranjegeel S
  • E123   Amarant
  • E127   Erytrosine
  • E131   Patentblauw V
  • E132   Indigotine
  • E151   Briljantzwart BN

Bewaarmiddelen

  • Benzoaten  E210-E219
  • Sulfieten      E220-E227
  • Nitrieten en nitraten   E249-E252
  • Antioxidantia   E320-E321
  • Glutamaten   E620-E625

Andere voedingsmiddelen te vermijden/toegestaan

Categorie Te vermijden Toegestaan
Aardappelen Instant-aardappelpuree, kroketten en frieten uit de diepvries, aardappelen in blik en bokaal, voorgeschilde en voorgekookte aardappelen met de toegestane vetten gebakken verse aardappelen, frieten zelfgemaakte kroketten, gekookte aardappelen zelfgemaakte puree
Groenten tomaten- en bereidingen, spinazie, bonen (ook boterbonen, princessebonen en snijbonen), ajuin, look, paprika, pepers, champignons, koolsoorten (ook bloemkool), zuurkool, augurken alle groenten uit blik of bokaal, kant en klaar slaatjes verse (niet opgelegd) en diepvries groenten (zonder saus) behalve de verboden soorten bladgroenten slechts met mate
Fruit bessen, frambozen, aardbeien, rabarber,sinaasappels, mandarijnen, bananen, watermeloen, ananas, druiven, mango, avocado,passievrucht steenfruit: pruimen,perziken,abrikozen, nectarine, kersen, krieken alle vruchten of fruitsap uit blik of glas noten, notenpasta, pindakaas, krenten, kastanjepuree, geconfijt fruit, gedroogd fruit, dadels, vijgen, rozijnen appelen, peren meloen behalve watermeloen, pompelmoes, citroen (ingesneden tot in het vruchtvlees), kiwi gekochte vruchtensappen van de toegelaten vruchten, waarop vermelding: 'geen kleur- en bewaarmiddelen' staat (bv. Looza, Fruvita)
Brood, Gebak, bindmiddelen krenten- en suikerbrood, sandwiches, knäckebrot, koffiekoeken, honingkoek niet-zelfgemaakte cake, koekjes, biscuitgebak, puddingpoeder, instant-pudding, bereide flan en pudding, zelfrijzend bakmeel, bakpoeder, gedroogde gist, corn-flakes, rice-crispies, muesli gekleurde deegwaren wit en bruin brood (niet industrieel, dus gemaakt door de bakker zelf),beschuit zelfgemaakte cake en koekjes (zonder vanille, smaakstoffen, kleurstoffen en emulgatoren) aardappelmeel, bloem, havermout, griesmeel, tapioca,rijst, rijsbloem, maïzena, express-maïzena, verse gist alle niet-gekleurde deegwaren
Zuivel alle kaassoorten (ook smeerkaas) yoghurt met een fruitsmaak of karnemelk met een fruitsmaak ijsroom, behalve melkpoeder koffieroom en room uit spuitbus en blik cacaomelk rauw wit van ei (ook in bereidingen zoals bavarois en mayonaise) witte platte kaas, jonge Belgische of Hollandse kaas melk,witte yoghurt, karnemelk zelfgemaakt ijsroom (zonder vanille, chocolade, smaak- en kleurstoffen) koffieroom en room uit een fles gekookte of gebakken eieren, rauw eigeel (niet het rauwe wit van ei)
Vetten alle margarines gekochte mayonaise, slasaus of slamix alle 'kant en klaar' sausjes uit blik of pakje (zowel koude als warme sausen) zoet-zure sausen pinda-olie/notenolie, arachide-olie Alpro (soja-minarine) boter, soja- mais- of olijfolie zelfgemaakte mayonaise en slasaus met citroen, eidooier en olie, zonder mosterd, azijn of wit van ei
Vlees & Gevogelte alle vleesconserven geprepareerde vleessoorten (ook diepvries) charcuterie (ook gerookte vleeswaren) rookworst, cervel's, pensen, knack-worstjes, hot-dog, corned-beef lever- en leverworst, patés niet-zelfbereid rauw gehakt en filet américain hamburger, kroketten, vlees in aspic (gelei), gemarineerd vlees kant-en klare vlees- of gevogelteslaatjes alle kant en klaar geprepareerde schotels (diepvries of in dozen) alle zelfbereid vlees en gevogelte met of in de toegestane ingrediënten klaargemaak opvallend 'rood' vlees vermijden (kan met sulfieten behandeld zijn! zelfgebraden rosbies, varkensfilet, kalfsfilet, gevogeltefilet (kan als broodbeleg gebruikt worden niet geprepareerd diepvries vlees en gevogelte
Vis & schaaldieren geprepareerde vissoorten en gerechten (ook diepvries), gerookte vis en visconserven, pekelharing, vis in zuur of in gelei (aspic) kant- en klare visslaatjes, viskroketten schaal- en schelpdieren (vers, uit blik of bokaal) kaviaar en andere kuit surimi (fantasiekrab) verse vis niet-geprepareerde diepvriesvis
Suikergoed & zoetigheden alle soorten industrieel bereide jam (confituur) honing kunstmatig gekleurd snoepgoed chocolade, chocopasta en derivaten vanille en vanillesuiker kauwgom (bevat steeds BHA-BHT) marsepein, cyclamaten, sacharine zelfbereide jam met de toegestane vruchten (zonder schil witte en bruine kandijsuiker/rietsuiker) zelfgemaakte karamelsaus suiker (alle soorten) aspartaam
Dranken alle vruchtensappen en tomatensap vruchtensiroop (vb.grenadine) gekleurde limonade, tonic, cola, alle light frisdranken instant koffie en - thee alle alcoholische dranken vers zelfbereid pompelmoessap, citroensap, appelsap, perensap (geschild persen) gekochte vruchtensappen van de toegelaten vruchten, waarop de vermelding: 'geen kleur- en bewaarmiddelen' staat (bv.: Looza, Fruvita) witte limonade van Spa of Chaud-fontaine, 7-up, water, thee, koffie, melk
Andere dieetzout moster, azijn, look, kruidnagel, kerrie, pickles, tomatenketchup en ketchap (sojasaus) alle scherpe specerijen vleesconcentraten vloeibaar of blokjes (vb. Oxo, Liebig, Knorr, Maggi) drop, kaneel, saffraan, vanille, munt, gelatine maaltijden uit blik of diepvries exotische maaltijden (bv. Chinees, Indisch, ..) chips, gezouten koekjes
NIET-GEBRUIKEN
  • gekleurde munthoudende pasta
  • lippenstift